Αναβλητικότητα - Γιατί και τι μπορούμε να κάνουμε




Αναβλητικότητα - Γιατί και τι μπορούμε να κάνουμε


Γιατί μιλάω για αναβλητικότητα

Οι αλλαγές γίνονται από εμάς πρώτα πριν αλλάξουμε την κοινωνία μας. Μιλήσαμε στα προηγούμενα blog για την αλλαγή σε βάθος αλλά και την κουλτούρα των Ελλήνων βάσει μελετών όπου είδαμε ότι ένα μεγάλο και σημαντικό κομμάτι της κουλτούρας μας είναι η αποφυγή αβεβαιότητας και η βραχυπρόθεσμη έναντι μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.



Τι είναι η αναβλητικότητα

Η αναβλητικότητα είναι η εθελούσια καθυστέρηση κάποιας υποχρέωσης ή εργασίας (Steel, 2007) η οποία συνήθως, αλλά όχι απαραίτητα, έχει μια ημερομηνία λήξης. Η καθυστέρηση αυτή μπορεί να είναι εμφανής είτε στην προσπάθεια μας να αρχίσουμε κάποιο έργο είτε στην δυσκολία μας να το ολοκληρώσουμε.

Σύμφωνα με τον Rozental και τους συνεργάτες του (2015), το 20% των ενηλικών και το 50% των φοιτητών θεωρούν τον εαυτό τους χρόνια αναβλητικό.

Η αναβλητικότητα δεν είναι θέμα τεμπελιάς ούτε ανικανότητας, αλλά διαχείρισης των συναισθημάτων που οδηγούν σε δημιουργία δικαιολογιών για βραχυπρόθεσμη έναντι μακροπρόθεσμης ευχαρίστησης. Η κατανόηση αυτού του απλού γεγονότος μπορεί να σας βοηθήσει να καθυστερήσετε λιγότερο.



Τύποι αναβλητικότητας

Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε την αναβλητικότητα από άλλους τύπους καθυστερήσεων. Για παράδειγμα, αν μια δραστηριότητα καθυστερήσει επειδή προέκυψε κάποια άλλη υποχρέωση που απαιτεί την άμεση προσοχή μας, αυτή θεωρείται μια στρατηγική καθυστέρηση (Sirois,2016).

Παλαιότερες έρευνες αναφέρονται σε δύο τύπους αναβλητικότητας (Chu & Choi, 2005).

1. Ο πρώτος τύπος αναβλητικού είναι αυτός στον οποίο η αναποφασιστικότητά μας παραλύει σε τέτοιο βαθμό που αποτυγχάνουμε στις προθεσμίες και στην έγκαιρη ολοκλήρωση των υποχρεώσεών μας. Τα χαρακτηριστικά της πρώτης φάσης είναι η δυσκολία να αποφασίσουμε και να οργανωθούμε για να ξεκινήσουμε το έργο μας.

2. Ο δεύτερος τύπος αναβλητικού είναι εκείνος όπου έχουμε αποφασίσει συνειδητά να αναβάλλουμε το έργο μας, πολλές φορές γιατί εργαζόμαστε καλύτερα υπό πίεση. Τα χαρακτηριστικά της δεύτερης φάσης, είναι η αδυναμία να συγκεντρωθούμε αλλά και να αποκλείσουμε εξωτερικούς περισπασμούς ώστε να συνεχίσουμε το έργο μας (Wäschle et all, 2014).

Ωστόσο, πιο πρόσφατες έρευνες (Rozental et. all, 2015) διακρίνουν μέχρι και 5 υποκατηγορίες οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ τους με βάση την σοβαρότητα και τις συνέπειες.



Παράγοντες αναβλητικότητας

Η αναβλητικότητα είναι το τέλειο παράδειγμα της τάσης του νου μας να δίνουμε προτεραιότητα στις βραχυπρόθεσμες ανάγκες έναντι των μακροπρόθεσμων.

Χρησιμοποιούμε την αναβολή πραγματοποίησης διαφόρων υποχρεώσεων προκειμένου να ελέγξουμε καταστάσεις και, κυρίως, την επιτυχία, την οποία αρκετοί από εμάς φοβούνται (Ο Piers Steel, Δρ. στη Βιομηχανική/Οργανωτική Ψυχολογία).


Πολλές μελέτες καταλήγουν ότι αυτή η αναβλητικότητα προέρχεται από τα παιδικά μας χρόνια. Μαθαίνουμε να ζούμε με την δυσλειτουργία αυτή και κατ’ επέκταση με όλα τα αρνητικά που την συνοδεύουν. Πιο συγκεκριμένα:


1. Μεγαλώνοντας σε μια αυταρχική οικογένεια ή σε ένα περιβάλλον με αυστηρό έλεγχο, το παιδί ως αμυντική στάση υιοθετεί την παθητικότητα προκειμένου να θέσει τις απαραίτητες δικλίδες ενάντια στην καθυπόταξη τ